Plastik hammadde dünyasında en sık duyulan ayrım, komodite (emtia) plastikler ile mühendislik plastikleri arasındaki ayrımdır. İkisi de termoplastiktir; fark, performans, fiyat ve kullanım alanında ortaya çıkar.
Komodite plastikler
Polietilen (PE), polipropilen (PP), polistiren (PS) ve PVC bu gruptadır. Dünya genelinde en yüksek hacimle üretilen polimerlerdir; işlenmesi kolaydır ve maliyetleri düşüktür. Ambalaj, film, boru, kasa ve günlük kullanım ürünlerinde yaygındır. Mekanik ve ısıl performansları çoğu uygulama için yeterlidir ancak yüksek yük ve sıcaklık altında sınırlarına çabuk ulaşırlar.
Mühendislik plastikleri
Poliamid (PA), polikarbonat (PC), POM, ABS, ASA, SAN ve PMMA gibi malzemeler; daha yüksek mukavemet, daha iyi ısı dayanımı, boyutsal kararlılık ve aşınma direnci sunar. Dişli, kasa, otomotiv iç ve dış parçaları, elektrik-elektronik bileşenler gibi hassas ve yük taşıyan parçalarda tercih edilirler. Birim maliyetleri daha yüksektir.
Nasıl seçilir?
- Çalışma sıcaklığı: Parça sürekli yüksek sıcaklıkta çalışacaksa mühendislik plastiği gerekir.
- Mekanik yük: Darbe, sürtünme veya sürekli yük varsa PA, POM ya da PC düşünülmelidir.
- Maliyet ve hacim: Yüksek adetli, basit geometrili ürünlerde komodite plastikler çoğunlukla daha ekonomiktir.
- Çevre koşulları: UV, kimyasal ve nem etkisi malzeme tercihini belirler.
Her uygulama farklıdır. Doğru malzemeyi belirlemek için kullanım koşullarını ve işleme yöntemini birlikte değerlendirmek gerekir.